حسين قرچانلو

95

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

است . در جانب غربى شهر ، دامنهء كوههاى يهودا گسترده است و در جانب شرقى شهر ، دشت يهودا تا بحر الميت ادامه دارد . فاصلهء شهر از دامنهء غربى كوههاى يهودا پانزده تا شانزده كيلومتر و از كنارهء شرقى آن ، تنها دو كيلومتر است . بلندى ارتفاعات شمالى و جنوبى بيت المقدس به هزار متر مىرسد . فاصلهء بيت المقدس از ساحل مديترانه 52 كيلومتر و از بحر الميت 22 كيلومتر است ، نيز ارتفاع آن از سطح بحر الميت - كه از سطح درياهاى آزاد پايينتر است - حدود 1150 متر است . فاصلهء بيت المقدس از عمّان 88 كيلومتر ، از دمشق 290 كيلومتر ، از بيروت 388 كيلومتر ، و از قاهره 528 كيلومتر است . « 1 » نام قديمى و باستانى بيت المقدس ، اورشليم است كه تركيبى است از دو واژه « اور » و « شليم » كه اور در عبرى به معناى آتش ، روشنايى و مقدس و شليم به مفهوم شهر ، صلح ، سلامتى و آرامش است ؛ بر روى هم اورشليم يعنى شهر مقدس ، شهر صلح و آرامش و شهر روشنايى است . « 2 » در قاموس كتاب مقدس از قول يوسيفوس و اوسيبيوس ، دو مورخ دنياى قديم ، آمده كه پس از يوشع ، قوم اسرائيل شهر اورشليم را محاصره كرده ، آن را آتش زد ؛ با وجود اين ، بعضى از جاهاى شهر سالم مانده بود تا آنكه داود ( ع ) بر اريكهء سلطنت نشست و اورشليم را پايتخت خود قرار داد . داود ( ع ) شهر اورشليم را محصور كرد و ديوارش را به قلعهء صهيون رسانيد و تابوت عهد را از قريه يعاريم به اورشليم آورد و آنجا را شهر سياسى و دينى قوم اسرائيل قرار داد . « 3 » پس از داود ، سليمان ، هيكل خداوند ( خانهء مقدس يا معبد ) و كاخ سلطنتى را در آن بنا كرد . جايگاهى كه هيكل در آن بنا شد ، جايى بود كه داود ( ع ) از شخصى به نام ارويه يبوسى خريده بود ؛ ولى خداوند او را از بناى هيكل در آنجا منع كرد . چون او درگذشت ، سليمان عزم خود را براى بناى هيكل جزم نمود و حيرام ، پادشاه صور ، چوبهاى سرو و بنّايانى براى او فرستاد . بناى معبد بعد از هفت سال به پايان رسيد . سليمان كاخ پادشاهى را در اورشليم بنا كرد ؛ ديوار شهر

--> ( 1 ) . دائرة المعارف اسلام ؛ ذيل « بيت المقدس » . ( 2 ) . حميدى ، سيد جعفر ؛ تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ؛ ص 15 . ( 3 ) . قاموس كتاب مقدس ؛ ص 121 و تاريخ يعقوبى ؛ ج 1 ، ص 59 .